Jak rozpoznam, co jest w zapakowanych artykułach spożywczych?

Tekst możesz przeczytać po niemiecku i angielsku.

Czy podczas zakupów zadajesz sobie pytanie, co dokładnie znajduje się w jogurcie, soku albo ciastkach? Albo jak rozpoznasz ukryty cukier lub produkty halal? Na opakowaniach artykułów spożywczych producent umieszcza informację na temat danego produktu. Powiemy Ci, co musi się na nich znajdować i co to oznacza. 

Verbraucherin liest Lebensmittelverpackung im Supermarkt
Off

Co musi się znajdować na opakowaniu artykułu spożywczego?

Osoby kupujące artykuły spożywcze mogą przeczytać informacje na opakowaniu i w ten sposób sprawdzić, co znajduje się w środku. W ten sposób dowiesz się więcej na temat produktu:
 

Lebensmittelkennzeichung auf einem Getränk
Bild: Henrike Ott

„Nazwa artykułu spożywczego”

Wiele artykułów spożywczych ma fantazyjne nazwy, na przykład „Peachy Ice-Tea“ (zob. zdjęcie). Z tyłu na butelce napisane jest „Napój na bazie mrożonej herbaty o smaku brzoskwiniowym” - to jest ustawowa nazwa produktu. Mówi ona dokładnie, co znajduje się w środku. 

Lista składników

Na liście składników znajdziesz wszystkie składniki zawarte w produkcie. Kolejność składników uzależniona jest od ilości danego składnika: Na samym początku znajduje się składnik, którego jest najwięcej. W naszym przykładowym produkcie „Peachy Ice-Tea” jest to woda. Następny jest składnik drugi pod względem ilości: cukier. Później kolej na wszystkie inne składniki w kolejności zależnej od ilości danego składnika w produkcie. 
Składniki mogące wywoływać reakcje alergiczne rozpoznasz po tym, że są one napisane tłustym drukiem, wielkimi literami lub są podkreślone.

Tabela wartości odżywczych

Tabela wartości odżywczych powie Ci, ile energii, węglowodanów, cukru, tłuszczu, nasyconych kwasów tłuszczowych, białka i soli zawiera dany produkt. Dane te dotyczą 100 gramów w przypadku artykułów spożywczych stałych i 100 mililitrów w przypadku artykułów spożywczych płynnych. Na przykład „Peachy Ice-Tea” zawiera 6 gramów cukru na 100 mililitrów.

Ilość

Ilość informuje, ile artykułu spożywczego znajduje się w opakowaniu. Jest ona podawana w gramach, kilogramach, mililitrach lub litrach. Czasami na opakowaniu podaje się również liczbę sztuk, na przykład w przypadku zapakowanych cytryn.

Kontakt

Na zapakowanych artykułach spożywczych musi znajdować się nazwa lub firma oraz adres producenta, podmiotu pakującego lub sprzedawcy. Na podany adres kontaktowy możesz kierować pytania dotyczące produktu lub poskarżyć się, gdy coś z produktem jest nie tak.

Jak długo dany produkt jest przydatny do spożycia?

Na wszystkich zapakowanych artykułach spożywczych nadrukowana jest data. 
W przypadku produktów, które można długo przechowywać, jest to „data minimalnej trwałości” (Mindesthaltbarkeitsdatum). Oznacza to, że: 

  • możesz spożyć dany artykuł przynajmniej do tego dnia
  • i będzie on wyglądał, pachniał i smakował dokładnie tak samo jak pierwszego dnia. 

Produkty często można przechowywać dłużej. Jeżeli dany produkt dobrze wygląda, dobrze pachnie i dobrze smakuje, to wciąż nadaje się do spożycia. W supermarkecie często możesz kupić takie produkty w obniżonej cenie.

W przypadku łatwo psujących się produktów, jak mięso mielone lub cięta sałata, na opakowaniu znajdziesz termin przydatności do spożycia. Dany artykuł spożywczy należy spożyć do tego dnia, w przeciwnym razie można zachorować. Supermarket nie może sprzedawać takich produktów po tej dacie.

Cena

Cena musi znajdować się na produkcie lub w pobliżu produktu, na przykład na regale. Dodatkowo sprzedawca musi podać „cenę podstawową”. 
Cena podstawowa to cena za 1 kilogram lub 100 gramów w przypadku artykułów spożywczych stałych i za 1 litr lub 100 mililitrów w przypadku artykułów spożywczych płynnych. Jest ona często napisana mniejszą czcionką i umieszczona pod ceną. Dzięki cenie podstawowej możesz porównywać ceny różnych produktów, ponieważ nie wszystkie produkty mają taką samą wielkość opakowania.

W przypadku artykułów spożywczych, jak na przykład chleb w piekarni lub owoce na targu, obowiązują inne zasady. Informacji na temat produktu udzieli Ci sprzedawca.

Jak rozpoznasz ukryty cukier w artykułach spożywczych?

Cukier znajduje się w wielu artykułach spożywczych. Wiele produktów nie podejrzewamy nawet o to, że zawierają one cukier. 

Ile cukru znajduje się w danym artykule spożywczym?

Na zapakowanych artykułach spożywczych znajdziesz tabelę wartości odżywczych. Wyczytasz z niej informację, ile węglowodanów zawiera 100 gramów danego artykułu spożywczego i ile gramów z tego to cukier. Liczba ta określa całkowitą zawartość cukru w produkcie. Jest to cukier naturalny oraz cukier dodany.
Na liście składników na opakowaniu znajdziesz informacje dotyczące cukru dodanego lub innych składników słodzących w artykułach spożywczych. 

Tak znajdziesz artykuły spożywcze o niewielkiej zawartości cukru

Duża ilość cukru znajduje się często w żywności mocno przetworzonej, na przykład w słodyczach, przetworzonych produktach mlecznych, deserach, słodkich wypiekach, płatkach śniadaniowych i müsli oraz w napojach. 
Za pomocą testu „sygnalizacji świetlnej” ocenisz zawartość cukru w artykułach spożywczych. Sprawdź w tabeli wartości odżywczych na opakowaniu, jaka jest zawartość cukru na 100 gramów i porównaj ją z informacjami na teście „sygnalizacji świetlnej”. Co ważne: w przypadku napojów podane wartości należy podzielić przez dwa.

Mit dem Ampelcheck Zuckerfallen und Fettbomben erkennen

Zobacz na obrazku, w jaki sposób możesz ocenić ilość tłuszczu (Fett), nasyconych kwasów tłuszczowych (gesättigte Fettsäuren), cukru (Zucker) i soli  (Salz) w danym produkcie.
Kolor zielony oznacza optymalny wybór artykułu spożywczego: Na sygnalizacji świetlnej kolorem zielonym przedstawiono na przykład jogurt naturalny zawierający 4 gramy cukru na 100 gramów produktu - oznacza to, że można go jeść dużo. Jogurt truskawkowy zawiera 13 gramów cukru na 100 gramów produktu, dlatego też został zaznaczony na żółto. Produkty zaznaczone na żółto powinieneś spożywać w umiarkowanych ilościach, zaś te zaznaczone na czerwono - rzadko. 

Cukier ma wiele imion

Oprócz normalnego cukru (nazwa chemiczna: „sacharoza”) istnieje wiele innych składników posiadających właściwości słodzące i wpływających na zawartość cukru w produkcie. Może on ukrywać się pod wieloma nazwami, często wcale niekojarzonymi z cukrem.
Jesteś ciekaw, jaki rodzaj cukru znajduje się w danym produkcie? A zatem na liście składników szukaj poniższych rodzajów cukru i składników bogatych w cukier:

  • Sacharoza (cukier spożywczy)
  • Dekstroza albo glukoza (cukier gronowy)
  • Fruktoza (cukier owocowy), syrop fruktozowy lub syrop fruktozowo-glukozowy
  • Syrop karmelowy
  • Laktoza (cukier mlekowy)
  • Maltoza (cukier słodowy) lub ekstrakt ze słodu
  • Maltodekstryna, dekstryna 
  • Słodka serwatka w proszku
  • Słód jęczmienny/ekstrakt słodu jęczmiennego

Jak znajdę produkty halal? Jak rozpoznam, czy dane produkty zawierają żelatynę lub alkohol? 

Jak znajdę produkty bez składników pochodzenia zwierzęcego lub alkoholu?

Każdy zapakowany artykuł spożywczy ma listę składników. Przeczytasz na niej wszystkie składniki, które można znaleźć w produkcie końcowym. 
Istnieją jednak również składniki, których nie ma na liście składników. Na przykład, gdy producent

  • używa żelatyny do klarowania soków owocowych, 
  • używa alkoholu w niewielkich ilościach lub stosuje alkohol w procesie produkcji barwników i aromatów,
  • używa emulgatorów zwierzęcych ze spożywczych kwasów tłuszczowych. 

Także w przypadku fragmentów mięsa producent nie musi podawać gatunku zwierzęcia. W ten sposób salami jagnięce może zawierać również pewne ilości wieprzowiny.

Chcesz wiedzieć więcej? Wówczas zwróć się z pytaniem bezpośrednio do producenta. Pomocne może być również oznaczenie „produkt wegański”. W przypadku tego typu produktów producenci rezygnują z wszelkich składników (substancji pomocniczych w przetwórstwie, dodatków, nośników, aromatów, enzymów) odzwierzęcych na wszystkich etapach produkcji i przetwórstwa. Rozpoznasz to po żółtej pieczęci i literze „V” w środku oraz słowie „vegan”.

Nasza rada: W przypadku zapakowanych artykułów spożywczych warto czytać listę składników. Chcesz mieć pewność, zwróć się do producenta. W przypadku niepakowanych artykułów spożywczych możesz zwrócić się z pytaniem bezpośrednio do sprzedawcy.

Jak znajdę artykuły spożywcze halal? 

Pojęcie „halal” nie jest chronione ustawowo. Istnieje wiele pieczęci halal dla produktów, nie opracowano jednak żadnych jednolitych kryteriów w tym względzie. 
W UE pojęcie „halal” nie jest chronione przez prawo spożywcze. Dla produktów „halal” nie istnieją jak dotąd żadne jednolite standardy dotyczące tak zwanych „czystych” przepisów żywnościowych. Nie istnieją również żadne jednolite systemy certyfikacji. Trudno stwierdzić i zbadać, co dokładnie kryje się za wieloma pieczęciami „halal”. 
Ponieważ nie ma żadnych ustawowych przepisów dotyczących jednoznacznego oznaczania produktów „halal”, pozostaje jedynie zaufać pieczęci na opakowaniu i zasięgnąć języka u samego producenta. Dotyczy to również artykułów wegańskich.